Grupa Warowna Cegielnia to skansen militarny rozłożony na peryferiach Wałcza, między jeziorami Zamkowym i Chmiel Duży. Fragment niemieckich umocnień Wału Pomorskiego z lat 30. XX wieku funkcjonuje dziś jako oddział Muzeum Ziemi Wałeckiej. Można tu wejść do wnętrza autentycznych bunkrów, obejrzeć ekspozycję sprzętu wojskowego i poczuć klimat przedwojennych fortyfikacji.
- autentyczne bunkry do zwiedzania
- wystawa militariów i dokumentów
- plenerowe inscenizacje historyczne
- sezonowe Kino na Bunkrach
- rajdy szlakiem umocnień Wału Pomorskiego
Fortyfikacje między jeziorami – historia Grupy Warownej
W latach 1932-1936 Niemcy rozpoczęli budowę potężnej linii obronnej zwanej Wałem Pomorskim. Odcinek w rejonie Wałcza miał strategiczne znaczenie – zamykał lukę między naturalnymi przeszkodami terenowymi na Pojezierzu Wałeckim. Pofałdowany teren idealnie nadawał się do stworzenia ukrytych stanowisk obserwacyjnych i punktów ogniowych.
Powstały tu schrony kryjące stanowiska broni maszynowej z kopułami pancernymi zapewniającymi szeroki ostrzał, pomieszczenia dla polowych armat przeciwpancernych oraz stanowiska obserwacyjne. W 1944 roku, gdy front zbliżał się do granic Rzeszy, przystąpiono do rozbudowy. Dodano stanowiska strzelnicze, przeszkody przeciwpiechotne i przeciwpancerne oraz żelbetonowe stanowiska obserwacyjno-bojowe.
Zadaniem Grupy Warownej Cegielnia była nie tylko obrona miasta, ale także zabezpieczenie szosy biegnącej w kierunku Piły oraz strategicznej linii kolejowej.
Co zobaczysz w skansenie
Najlepiej zachowany bunkier został wyposażony w oświetlenie i udostępniony do zwiedzania. Wewnątrz zachowały się oryginalne pomieszczenia z opisami funkcji poszczególnych pomieszczeń – to pobudza wyobraźnię i pozwala zrozumieć, jak funkcjonowała taka fortyfikacja. Grube betonowe ściany, ciasne korytarze i stanowiska ogniowe dają poczucie, w jakich warunkach przebywała tu załoga.
Poza głównym bunkrem w ogrodzonym placu można wejść do kolejnego obiektu znajdującego się poza ogrodzeniem. Jest też trzeci – w postaci ruin po bunkrze, który obsunął się ze skarpy. Na dole zachował się tunel, który kiedyś łączył te umocnienia.
Pawilon wystawienniczy prezentuje ekspozycję militariów, umundurowania, fotografii i dokumentów związanych z historią walk na Pojezierzu Wałeckim. Na zewnątrz rozstawiono terenową ekspozycję broni i pojazdów wojskowych – kolekcja jest systematycznie wzbogacana o kolejne eksponaty.
Imprezy i wydarzenia militarne
Skansen kilka razy w roku zamienia się w scenę plenerowych wydarzeń. Odbywają się tu inscenizacje historyczne, koncerty i parady militarne. Funkcjonuje również sezonowe Kino na Bunkrach – nietypowe miejsce na seans filmowy.
Muzeum Ziemi Wałeckiej organizuje rajdy szlakiem umocnień Wału Pomorskiego, które kończą się piknikiem militarnym w Cegielni. To dobra okazja, żeby poznać nie tylko ten fragment fortyfikacji, ale całą sieć umocnień w okolicy.
Dla kogo to miejsce
Grupa Warowna Cegielnia trafi przede wszystkim do miłośników historii wojskowości i fortyfikacji. Wejście do autentycznego bunkra to zupełnie inne doświadczenie niż oglądanie zdjęć czy makiet w muzeum.
Miejsce sprawdzi się też jako punkt na trasie rodzinnego zwiedzania okolic Wałcza. Dzieci zwykle fascynują się możliwością wejścia do środka prawdziwego bunkra, a ekspozycja sprzętu wojskowego na zewnątrz daje przestrzeń do swobodnego zwiedzania bez muzealnej ciszy i ograniczeń.
Nie jest to jednak atrakcja na całodzienną wycieczkę. Spokojne zwiedzanie zajmuje około godziny, może półtorej z dokładnym obejrzeniem wszystkich eksponatów. Warto połączyć to z wizytą nad pobliskim jeziorem Zamkowym lub innymi atrakcjami Wałcza.
Skansen jest mało oblegany przez turystów – nie ma problemów z parkowaniem ani kolejek do zwiedzania. Można spokojnie obejrzeć eksponaty we własnym tempie.
Praktyczne informacje – ceny, godziny, dojazd
Skansen znajduje się przy ulicy Południowej w Wałczu, na wschód od jeziora Zamkowego. Dojazd samochodem jest prosty – miejsce dobrze oznaczone, parking dostępny bezpośrednio przy obiekcie.
Sezon zwiedzania trwa od 15 kwietnia do 15 października. Bilet wstępu kosztuje kilka złotych – dokładne ceny i godziny otwarcia najlepiej sprawdzić przed wizytą na stronie bunkry.eu lub profilu Facebook Grupy Warownej Cegielnia, gdzie pojawiają się bieżące informacje o funkcjonowaniu obiektu.
Kontakt:
- Adres: ul. Południowa, 78-600 Wałcz
- Telefon: +48 668 834 719
- Email: [email protected]
- Strona internetowa: www.bunkry.eu
Na zwiedzanie warto zabrać latarkę – choć główny bunkier ma oświetlenie, w pozostałych obiektach może być ciemno. Wygodne obuwie też się przyda, szczególnie jeśli planujesz obejrzeć wszystkie dostępne fortyfikacje, w tym te poza głównym ogrodzeniem.