Park Pałacowy w Trzciance to zabytkowe założenie parkowe z pierwszej połowy XVIII wieku, które rozciąga się na powierzchni blisko 6 hektarów w południowej części miasta. Miejsce ma niezwykłą historię – powstało jako ogród botaniczny założony przez aptekarza i zielarza, który hodował tu egzotyczne rośliny i prowadził winnicę z kilkuset krzewami winorośli. Dziś to spokojny zakątek zieleni o naturalnym charakterze, gdzie spacerować można wśród starodrzewu i odkrywać ślady dawnego splendoru.
- spokój w otoczeniu natury
- historia aptekarza Tietza
- egzotyczne gatunki roślin
- piękne starodrzewy
- idealne na relaksujące spacery
Historia ogrodu aptekarza Tietza
W 1784 roku osadę folwarczną przy dzisiejszej ulicy Tetmajera wydzierżawił aptekarz E. Tietz – postać, która na trwałe zapisała się w historii tego miejsca. Był to nie tylko aptekarz, ale przede wszystkim pasjonat zielarstwa i ogrodnictwa, który postanowił stworzyć tu coś wyjątkowego. Na południowym stoku założył winnicę liczącą około 450 krzewów winorośli – dość odważne przedsięwzięcie jak na te rejony Polski.
Tietz nie poprzestał na winnicy. Stworzył ogród według wzoru przyzamkowego ogrodnictwa z pobliskiej wsi Biała, sprowadzając stamtąd materiał roślinny. W swoim ogrodzie zgromadził około 150 gatunków roślin – ozdobnych, parkowo-szklarniowych i użytkowych, w tym egzotyczne gatunki, które były prawdziwą rzadkością w XVIII-wiecznej Wielkopolsce. To właśnie z tego okresu pochodzi charakter miejsca jako ogrodu botanicznego, o czym wspominają stare pruskie opracowania dotyczące zagospodarowania lasu.
Ostatni krzew winorośli z winnicy założonej przez aptekarza Tietza przetrwał aż do 1980 roku – przez niemal 200 lat rosły tu winogrona w miejscu, gdzie dziś spacerują mieszkańcy.
Od ogrodu botanicznego do siedziby nadleśnictwa
Po 1830 roku, gdy osadę przejęła administracja pruska, wiele egzotycznych roślin uległo rozproszeniu. Część została wykopana przez samego aptekarza, który prawdopodobnie nie chciał pozostawiać swojej kolekcji nowym właścicielom. W 1895 roku miejsce stało się siedzibą pruskiego nadleśnictwa przeniesionego z Rychlika, położonego 10 km na wschód od Trzcianki.
Nadleśnictwo Trzcianka funkcjonowało tu przez kolejne dziesięciolecia – od 1896 do 1970 roku. Kolejni nadleśniczowie kontynuowali tradycje hodowlane poprzednika, sadząc na terenie siedziby egzotyczne gatunki krzewów oraz drzew ozdobnych. To właśnie im zawdzięczamy część obecnego drzewostanu parku.
Do lat 80. XX wieku w parku stała jeszcze szachulcowa oficyna z drugiej połowy XIX wieku, która jednak nie przetrwała do naszych czasów.
Co zobaczyć w parku dziś
Współczesny Park Pałacowy ma charakter naturalny i jest wpisany do rejestru zabytków miasta Trzcianki. Powierzchnia objęta ochroną konserwatorską wynosi około 5,7 hektara, z czego ponad 4 hektary stanowi nieregularnie wydłużone założenie parkowe.
Park znajduje się przy ulicy Tetmajera, około 2 km na południe od centrum Trzcianki. To miejsce dla tych, którzy szukają spokoju i kontaktu z naturą – nie ma tu wielkich atrakcji ani spektakularnych obiektów architektonicznych, ale właśnie w tym tkwi jego urok. Spacer alejkami parku to podróż przez historię – między drzewami można wyobrazić sobie dawny ogród pełen egzotycznych roślin, winnicę na południowym stoku czy krzątaninę w siedzibie nadleśnictwa.
Warto zwrócić uwagę na starodrzew – niektóre drzewa pamiętają jeszcze czasy pruskiego nadleśnictwa. Park ma układ krajobrazowy, co oznacza, że nawiązuje do naturalnych form przyrody, z malowniczymi zakątkami i swobodnie rosnącymi grupami drzew.
Dla kogo to miejsce
Park sprawdzi się przede wszystkim jako cel spaceru dla mieszkańców Trzcianki i okolic. To nie jest typowa atrakcja turystyczna z biletami i przewodnikami – raczej miejsce do codziennego wypoczynku. Przyjemnie spędzi tu czas każdy, kto lubi zieleń i ciszę: rodziny z dziećmi szukające miejsca na popołudniowy spacer, miłośnicy przyrody, osoby interesujące się historią lokalną.
Jeśli ktoś planuje wycieczkę po Wielkopolsce i zbiera punkty na mapie zabytków, park można połączyć z wizytą w centrum Trzcianki, gdzie znajduje się kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela czy Muzeum Ziemi Nadnoteckiej.
Park powstał jako ogród botaniczny – w XVIII wieku aptekarz Tietz zgromadził tu około 150 gatunków roślin, w tym egzotyczne okazy sprowadzane z przyzamkowego ogrodnictwa.
Praktyczne informacje – dojazd, czas zwiedzania
Park Pałacowy w Trzciance jest dostępny bezpłatnie przez cały rok. Nie ma tu godzin otwarcia ani bramek – to otwarty teren parkowy, do którego można wejść o każdej porze dnia.
Dojazd: Park znajduje się przy ulicy Tetmajera, około 2 km na południe od centrum miasta. Najwygodniej dojechać samochodem – można zaparkować w pobliżu. Z centrum Trzcianki można też dojść pieszo (około 25-30 minut spaceru) lub dojechać rowerem.
Czas zwiedzania: Na spacer po parku warto przeznaczyć od 30 minut do godziny, w zależności od tempa i zainteresowania. Można tu po prostu przejść główną aleją i wrócić, albo poświęcić więcej czasu na spokojne odkrywanie zakątków i obserwację przyrody.
Ceny: Wstęp wolny.
Udogodnienia: Park ma charakter naturalny, więc nie należy spodziewać się tutaj rozwiniętej infrastruktury turystycznej. Nie ma kawiarni, toalet ani punktów informacyjnych. To po prostu teren zielony do spacerów.
Trzcianka leży w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim w województwie wielkopolskim, przy drodze krajowej nr 10 łączącej Szczecin z Warszawą, co ułatwia dojazd z różnych kierunków. Miasto znajduje się około 60 km na północ od Piły i około 100 km na północny zachód od Poznania.